WRITE CY Stories

Stories about and by local storytellers

Η ΤΕΧΝΗ ΑΦΗΓΗΣΗΣ: ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΣΤΑΥΡΙΝΟ ΚΥΡΙΑΚΟΥ

σταυρινος κυριακου

σταυρινος κυριακου


Ο αφηγητής Σταυρίνος Κυριάκου, αναλύει τις διαφορές μεταξύ αφήγησης και συγγραφής ιστοριών και μιλά για την επιλογή του να αφηγείται ιστορίες στην Κυπριακή διάλεκτο.

Write CY: Γράφεις ιστορίες. Επίσης διατηρείς στήλη στο ένθετο «Παράθυρο» εδώ και χρόνια. Εγώ σε γνωρίζω κυρίως σαν αφηγητή όμως. Ποιο στοιχείο σε ικανοποιεί στην αφήγηση των ιστοριών, που δεν μπορείς να το λάβεις από την συγγραφή τους;

Σταυρίνος Κυριάκου: Μια ιστορία, που την λαλείς εν ζωντανή, εν ελεύθερη. Μια ιστορία που την γράφεις, νιώθω ότι εν φυλακισμένη. Όσο σπουδαία τζιαι να είναι.

Μέσα που την αφήγηση, εκατάλαβα πως οι ιστορίες εν ζωντανοί οργανισμοί που παλεύουν να επιβιώσουν μέσα που τους αιώνες. Ο αφηγητής, εν ο σωτήρας τους. Εν τζείνος που τους διά ζωή. Μέσα που τους αφηγητές, οι ιστορίες κάμνουν παραπούλλια τζιαι τραβούν τον δρόμο τους. Για τον απλό λόγο, ότι ο κάθε αφηγητής θα πει την ιστορία με τον δικό, ιδιαίτερο τρόπο. Ο αφηγητής, έσιει ευθύνη, έσιει να κουβαλήσει το βάρος του να διασώσει την ιστορία.

Ο ρόλος του αφηγητή προσφέρει που μου κάτι που δεν το πιάννω που το γράψιμο. Εν η άμεση επαφή με το κοινό, που κάποιες φορές μπορεί να σε πετάξει στους ουρανούς τζιαι άλλες να σε κάμει να μαραζώσεις. Στο παραμύθι, πιάνεις άμεση ανταπόκριση του κοινού. Την ώρα που το λαλείς, καταλάβεις αν πετυχαίνεις το στόχο σου να το διαδώσεις παρακάτω, ή αν το σκοτώνεις. Τούτο δεν το πιάνεις με το γράψιμο, τουλάχιστον δεν το πιάνεις τόσο άμεσα τζιαι ωμά. Η αφοσίωση τζείνου που σε ακούει, η κραυγή ενθουσιασμού του κοινού, το γέλιο του, η κάθαρση που τους διας στο τέλος της ιστορίας εν όπως το ναρκωτικό, που άμα το δοκιμάσεις, δεν στρέφεσαι πίσω.

WCY: Όταν αλλάζεις την κατάσταση σου, από συγγραφέας σε αφηγητής, τι ακριβώς αλλάζει μέσα σου; Ποια πράγματα αλλάζεις στον τρόπο που λες ιστορίες σε ένα κοινό, σε αντιπαράθεση με τις ιστορίες που γράφεις για να τις διαβάσει κάποιος;

ΣΚ: Νομίζω το να είσαι παραμυθάς εν μια συνεχής κατάσταση. Δηλαδή, μπορεί να ανοίξεις το στόμα σου να πεις παραμύθκια όπου τζιαι να είσαι, εν αλλάζεις απαραίτητα νοητική κατάσταση. Πρακτικά, το να γράψεις κάτι, σε σχέση με το να το πεις, εν πολλά διαφορετικό.

Το χαρτί διά σου την ευκαιρία, να περιγράψεις ακριβώς το συναίσθημα, την κατάσταση, το αντικείμενο, με όσες λέξεις θέλεις. Θυμούμαι την πρώτη φορά που έκατσα να θκιεβάσω Μαρκές, εξεκίνησα το πρώτο κεφάλαιο έξι φορές, δεν εμπορούσα να συμφιλιωθώ με την λεπτομερή περιγραφή του κάθε πράγματος. Στην αφήγηση, η λεπτομερής περιγραφή εν δουλέφκει.

Η αφήγηση πρέπει να έσιει μέτρο. Πρέπει να δώσεις του κοινού σου, ως τζιαμέ που χρειάζεται για να δημιουργήσει την εικόνα. Πρέπει να προσέχεις πολλά για να μεν εισβάλεις στην φαντασία του, να μεν αναστατώσεις την εικόνα του.

Στο χαρτί, η ιστορία εν δική σου, η ιστορία είσαι εσύ. Στην αφήγηση, η ιστορία δεν είναι δική σου, εν ξεχωριστή οντότητα τζιαι εσύ είσαι απλά το όχημα για να την μεταφέρεις. Αναλόγως πρέπει να αλλάξεις τον τρόπο που σκέφτεσαι τζιαι τον τρόπο που μεταφέρεις την ιστορία. Στο χαρτί, έσιεις περιθώριο να διορθώσεις κάτι την ώρα που το γράφεις, στην αφήγηση πρέπει να έσιεις υπόψη το ρίσκο του να πεις κάτι που δεν μπορείς να το στρέψεις πίσω στο στόμα σου.

Oι ιστορίες εν ζωντανοί οργανισμοί που παλεύουν να επιβιώσουν μέσα που τους αιώνες. Ο αφηγητής, εν ο σωτήρας τους.

WCY: Μια πιο γενική ερώτηση, πως μπορεί να βοηθήσει στην καθημερινότητα μας το να μάθουμε να αφηγούμαστε ιστορίες;

ΣΚ: Οι ιστορίες είναι γραμμένες στο γενετικό μας κώδικα. Σε ούλλους αρέσκει να ακούν ιστορίες. Η ιστορία έσιει δομή, εκπροσωπεί την τάξη στον κόσμο μας. Το αντίθετο εν το χάος, η αταξία.

Οτιδήποτε είναι δομημένο, το καταλαβαίνουμε πιο γρήγορα τζιαι πιο εύκολα. Ίσως επειδή εμπιστευκούμαστε την ροή τζιαι αφηνούμαστε να καταλάβουμε την πληροφορία. Άμα κάτι δεν έσιει δομή, εν πολλά δύσκολο να το αντιληφθούμε.

Κλασσικό παράδειγμα, οι παρουσιάσεις στον χώρο εργασίας μας. Μια καλή παρουσίαση, εν μια καλή ιστορία, το κοινό θέλει να την ακούσει. Μια κακή παρουσίαση, εν ένας αχταρμάς με πληροφορίες χωρίς καμία δομή που κανένας δεν θέλει να παρακολουθήσει.

Η αφήγηση ιστοριών, βοηθά μας να δομούμε τις σκέψεις μας, να θυμόμαστε καλύτερα, να εξασκούμε την ομιλία τζιαι την εφευρετικότητα μας. Τζιαι φυσικά, να διασκεδάζουμε. Σε ούλλους αρέσκουν οι ιστορίες τζιαι τι πιο διασκεδαστικό που το να μπορείς να λαλείς ιστορίες.

WCY: Τα Κυπριακά είναι πρωτίστως μια προφορική διάλεκτος μέσα από την οποία, έχουν ειπωθεί ιστορίες εδώ και αιώνες. Αφηγείσαι στα Κυπριακά συνήθως, όχι στην καθομιλούμενη Ελληνική. Πόσο σημαντική είναι η Κυπριακή διάλεκτος σαν όχημα για τις ιστορίες σου;

ΣΚ: Για μένα ο πιο ειλικρινής τρόπος για να εκφράζεσαι, εν ο τρόπος μέσα που τον οποίο μπορείς να περιγράψεις ακριβώς τζείνο που νιώθεις. Τζείνος που σου επιτρέπει, να ξαναζείς τζιαι να ξανανιώσεις τζείνο που περιγράφεις, την ώρα που το περιγράφεις.

Για μένα εν σημαντικό να περιγράφω το συναίσθημα, χρησιμοποιώντας λέξεις τζιαι εκφράσεις τις καθημερινότητας μου. Μπορώ να το κάμω, μέσα που την Κυπριακή διάλεκτο. Τούτος ο τρόπος έκφρασης γεμώνει με, ικανοποιεί με.

Η αφήγηση δεν είναι υποκριτική. Ο παραμυθάς δεν είναι ηθοποιός. Μπροστά στο κοινό πρέπει να είναι ειλικρινής, να φαίνεται τζιαι να εκφράζεται ειλικρινά, ελεύθερα. Για μένα ο τρόπος να το κάμω εν η Κυπριακή διάλεκτος.

Για μένα εν σημαντικό να περιγράφω το συναίσθημα, χρησιμοποιώντας λέξεις τζιαι εκφράσεις τις καθημερινότητας μου. Μπορώ να το κάμω, μέσα που την Κυπριακή διάλεκτο. Τούτος ο τρόπος έκφρασης γεμώνει με, ικανοποιεί με.

WCY: Όταν βλέπουμε γραπτά στα Κυπριακά, είναι συνήθως η διάλεκτος, μεταφερμένη στο χαρτί. Όπως για παράδειγμα τα έργα του Χαμπή. Όταν ακούμε Κυπριακά, συνήθως δεν έχουν το βάρος της καθομιλουμένης Ελληνικής, ή τουλάχιστον έτσι αντιλαμβάνομαι εγώ το πως τα δέχεται το κοινό. Μπορεί η Κυπριακή διάλεκτος να μεταφερθεί από τον προφορικό λόγο στον γραπτό; Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν λογοτεχνικό εργαλείο εκτός ενός κωμικού ή λαϊκού πλαισίου;

ΣΚ: Αυτή είναι μια μεγάλη συζήτηση, με πολλές προεκτάσεις. Επιγραμματικά, θεωρώ ότι τούτη η υποτίμηση τζιαι η απαξίωση της Κυπριακή διαλέκτου, έσιει να κάμει με την αναζήτηση ταυτότητας του Κυπραίου.

Το ότι τόσα χρόνια, η τηλεόραση τζιαι ο οποιοσδήποτε μνηστήρας, χρησιμοποιήσει την διάλεκτο, γραφικά τζιαι γελοία, εν σημαίνει τίποτε. Η διάλεκτος έσιει βάρος που μόνη της, έσιει ζωή τζιαι γιαυτό αρνείται να πεθάνει τζιαι χρησιμοποιείται (έστω τζιαι σε μια πιο απλή μορφή) καθημερινά. Με τον ίδιο τρόπο που μπορεί να προκαλέσει το γέλιο, μπορεί να προκαλέσει τζιαι το κλάμα τζιαι οποιοδήποτε άλλο συναίσθημα. Άμα φκαίνει αληθινά που μέσα σου το συναίσθημα, η γλώσσα γίνεται τζιαι τζείνη, απλά ένα εργαλείο. Θωρώ το στα μάθκια του κόσμου που του λαλώ ιστορίες στα Κυπριακά. Έσιει αποτέλεσμα.

Νομίζω τα πράματα αλλάζουν. Θωρούμε παραπάνω κόσμο, τζιαι νέους, να χρησιμοποιεί την διάλεκτο στον γραπτό λόγο, αλλά τζιαι σε πιο δραματικά πλαίσια. Ο κόσμος πλέον εν αντρέπεται για τον τρόπο που μιλά τζιαι τούτο χαροποιεί με.

WCY: Ποια είναι τα επόμενα σου βήματα; Γράφεις, αφηγείσαι ιστορίες και διδάσκεις ένα σεμινάριο για την τέχνη της αφήγησης εδώ στο Write CY. Είσαι επίσης ιδρυτικό μέλος της Λέσχης Δημιουργικής Γραφής “Writers’ Block”. Τι ετοιμάζεις άλλο;

ΣΚ: Μετά από ένα διάλειμμα έξι μηνών, λόγω της γέννησης της κόρης μου, ξεκίνησα ξανά να ασχολούμαι με διάφορα. Ξεκινώ νέα στήλη στο ένθετο «Παράθυρο» και επίσης ετοιμάζω μαζί με τα παιδιά της λέσχης, το πρώτο μας ανθολόγιο με ιστορίες. Για πιο μετά, σχεδιάζω μια σειρά αφηγήσεων, όταν μπεί το καλοκαίρι με το καλό όμως. Προς το παρών προετοιμάζομαι πυρετωδώς για το σεμινάριο «Εισαγωγή στην Τέχνη της Αφήγησης» που θα ξεκινήσει στο Write CY στα μέσα του Απρίλη.


ΓΙΝΕ ΑΦΗΓΗΤΗΣ

Θέλεις να μάθεις πως να αφηγείσαι μια ιστορία; Ο Σταυρίνος Κυριάκου παραδίδει μια σειρά απο μαθήματα με τίτλο Εισαγωγή στην Τέχνη Αφήγησης τον Απρίλη στο Write CY.